GÖÇMENLER VATAN KAYBETMENİN NE DEMEK OLDUĞUNU İYİ BİLİRLER
GÖÇMENLER VATAN KAYBETMENİN NE DEMEK OLDUĞUNU İYİ BİLİRLER
Gemlik Kaymakamlığı ile Girit ve Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği'nin birlikte hazırladıkları 'Kültürünü öğren, mirasına sahip çık' konulu konferansa konuşmacı olarak katılan Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Ayşe Nükhet Adıyeke, Yrd. Doç. Dr. Nuri Adıyeke, Girit'ten göç ve mübadele konularında çarpıcı açıklamalarda bulundular.
Kaymakamımız Sayın Cahit Işık, Belediye Başkanı Refik Yılmaz, Başkanvekili Ercan Barutçuoğlu ve Ahmet Avcı, Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kemal Akıt, Meclis Başkanı Paşa Ağdemir, yönetim kurulu üyeleri, Ayvalık ve Mersin Girit ve Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derne ği'nin başkan ve yöneticileri ile dernek üyelerinin katıldığı konferansta konuşan Prof. Dr. Ayşe Adıyeke, uzun zamandır Girit konusunda Osmanlı ve Yunan kaynakları ile kütüphanelerinde ayrıca Giritliler dernekleriyle birebir görüşmeler yaparak, belgeler topladıklarını, bunları kitaplaştırdıklarını söyledi. Zor günlerden geçildiğini belirten Prof. Dr. Ayşe Adıyeke şöyle konuştu: 'Yaşantımızı sürdürmek zorundayız. Bir yandan zor günler geçirirken daha çok birlik beraberliğe ve güvene ihtiyacımız var. Kültürel mirası mızı tanımak değerlerimize sahip çıkmak, geçmiş ile bizi birbirimize bağlayan bizim biz olduğumuzu anlatan değerlerdir. Girit Türklerinin tarihsel kimliği bütün göçmenlerin savaşın ve vatan kaybetmenin ne olduğunu çok iyi bilirler. Vatan kaybetmek toprak kaybetmek değildir. Atalarının yaşadığı yerlerde mezarlarının kaybolmasıdır. Onun için bugün Türkiye'den Girit'e ve Yunanistan'a giden Giritliler oradan bıraktıkları toprakları değil, dedelerinin mezarlarını arıyorlar. Bu maddi değil, manevi bir tatmindir. Anadolu'nun tarihi, kültürü, göç tarihi ve kültürü ile iç içedir. Göç ve göçmenlik olgusu zorunlu bir keyfiyetlerle oluşmaz. Savaş nedenleri aileleri bir yerden bir yere taşımıştır. Osmanlı İmparatorluğunun dağılmasıyla Balkanlarda ve Giritte çözülmeye başlamış, can güvenliğini kaybeden Müslüman Türkler, Anadolu'ya kaçmak zorunda kalmıştır' Konuşmacı Adıyeke, 1920 yıllarında Ana dolu'dan Yunanistan'a, Yunanistan'dan ve Girit'ten Ana dolu'ya 1,5 milyon insanın yer değiştirdiğini, bunlardan 900 bininin Ortodoks Rum olduğunu, 400 bin müslümanın Anadolu'ya göç ettiğini söyledi. Lozan anlaşmasından sonra Yunanistan ile yapılan sözleşme ile bu ülkelerden göç edenlerin büyüklerinin o ülkelerde kalmasının bıraktıkları ülkeler deki mülkleri konusunda hak talep edilmeyeceğinin karara bağlandığını söyledi. Yrd. Doç. Dr. Nuri Adıyeke, Osmanlının Anadolu'da kurulduğu günden itibaren Türkmenler sürekli olarak Batıya götürdüğünü, yüzyıllar önce Anadolu'dan Balkanlara gidenlerin daha sonra Anadolu'ya geri gelmesinin göçlerin hikâyesi olduğunu söyledi. Osmanlının Girit'i fethetmek için 25 yıl savaştığını, 100 binin üzerinde insanın öldüğünü, 1670 yılında ise Girit'in kuşatıldığını ancak, Girit'in sürekli Osmanlının başına bela olduğunu söyledi.
Konuşmacılar, mübadelenin göç haritası ve tarihi hakkında bilgi vermenin yanı sıra, o dönemdeki kültür, medeniyet, örf ve adetler konusunda konukları bilgilendirdi. Soru-cevap ile devam eden panel Sayın Kaymakamımız Cahit IŞIK ve protokol üyelerince konuşmacılara toplantınınsonunda Giritli bayanların ördüğü Girit tığ işiyle havlu, plaket ve çiçek armağan edildi.Kokteyl ile devam eden program sonunda projeyi de değerlendiren Sayın Işık, tüm etkinlikleri takip ettiğini ve alınan sonuçların memnuniyet verici olduğunu dile getirdi.
